Náttúran.is

Eldhúsið - Uppþvottavél

Uppþvottavélin notar mest af orkunni til þess að hita upp vatn. Umhverfisvænstu uppþvottavélarnar nota helmingi minna af vatni en þær vélar sem nota mest af vatni. Þrátt fyrir orkueyðslu uppþvottavélarinnar er í flestum tilfellum umhverfisvænna að nota uppþvottavél en að þvo upp.

Þú eyðir miklu meira magni af heitu og köldu vatni ef þú vaskar upp handvirkt. Auðvitað má þó segja að ef að sparlega er farið með vatn við handuppvask þurfi ekki að koma til mikillar vatnssóunar auk þess sem að orkan kemur alveg frá uppvaskaranum sjálfum. Með öll rafmagnstæki gildir að það margborgar sig að kaupa tæki sem er á skala A, A+ eða A++ evrópska orkumerkisins eða er merkt orkunotkun á annan sambærilegan hátt t.d. Energy Star eða GEEA .

• Best þykir að nota stóra uppþvottavél og þvo eins mikið í einu og hægt er.
• Hægt er að þvo potta og stóra hluti í höndunum til að spara pláss í uppþvottavélinni.
• Nota skal stysta þvottakerfið og ekki hita upp vatnið meira en nauðsyn krefur.
• Best er að kaupa vatnssparandi uppþvottavélar. Þá er minna vatn hitað upp sem krefst minni orkunotkunar.
• Það sem þarf að þvo upp í höndum á ekki að þvo undir rennandi vatni. Betra er að fylla vaskinn að vatni og þvo þannig upp.
• Munið að nota umhverfisvænt þvottaduft, þvottalög eða töflur.

Einkunn

Vottað lífrænt - Tún

Á Íslandi annast vottunarstöðin Tún eftirlit með lífrænni framleiðslu. Í lífrænni ræktun felst að varan hefur verið ræktuð án skordýraeiturs og tilbúins áburðar þar sem fylgt er reglugerð Evrópusambandsins um lífræna ræktun. Innan Evrópusambandsins er bannað að kalla vörur lífrænt ræktaðar nema þær uppfylli reglugerð sambandsins. Merkingin metur ekki umhverfisáhrif vörunnar eða umbúða hennar.

Sjá þá aðila sem hafa lífræna vottun frá vottunarstofunni Tún hér á Grænum síðum.

Einkunn

Öskudagur

Hann var áður fyrsti dagur langaföstu og dregur nafn sitt af rómversk-katólskum helgisið. Leifarnar af pálmunum, sem vígðir voru á pálmasunnudag síðasta árs, voru brenndar, askan látin í ker á altarinu og vígð fyrir hámessu. Presturinn býður síðan söfnuðinum að ganga nær, dífir fingri sínum í öskuna og gerir krossmark á enni þeirra eða krúnu, ef um klerka var að ræða. Um leið mælir hann þessi orð: „Mundu að þú ert dugt og að dufti skaltu aftur verða.“ Þessa siðar er fyrst getið seint á 10. öld, og er hann táknrænn fyrir iðrun og yfirbót. Í kringum siðbreytinguna á 16. öld kemur andstaða gegn katólskum venjum fram á ýmsan hátt í Evrópu, og á það m.a. við um öskudaginn. Í fyrstu tóku menn að draga kjötkveðjuhátíðina sem lengst fram á öskudaginn, en eftir siðbreytingu varð hann smám saman að sérstökum degi gleði og ærsla í stað iðrunar. Sú hefur einnig orðið raunin á hjá okkur. Einsog áður sagði í sambandi við sprengidaginn, hefur fljótlega tekist að útrýma gleðilátum í kringum föstuinnganginn eins og öðrum skemmtunum á 18. öld, hafi þau á annað borð einhver verið.

En sakleysislegur leikur að tákni iðrunarinnar, öskunni, hefur þó lifað af. Það er sá skemmtisiður að hengja í laumi smápoka með ösku á menn og láta þá bera hana tiltekna vegalengd, t.d. þrjú spor eða yfir þrjá þröskulda. Þetta reyndu einkum stúlkur við pilta, en í staðinn leituðu strákar við að láta stelpur bera smástein í poka sömu vegalengd. Steinninn er líklega valinn vegna þeirrar gömlu refsingar að drekkja konum með stein bundinn við háls sér. Í Reykjavík og öðrum bæjum varð það hinsvegar mikil skemmtun barna að hengja öskupoka aftan á virðulega borgara, sem sumir brugðust furðuilla við. Enn yngra afbrigði þessa siðar er að hafa pokann tóman, en sauma á hann eitthvert tákn ástarjátningar. Gat þá verið úr vöndu að ráða, hver væri sendandinn. Öskudagurinn hefur líka heitið öskuóðinsdagur líkt og í nálægum tungumálum, og er það heiti sjálfsagt eldra, en hefur horfið smám saman, eftir að Óðinsdagur var numinn úr málinu á 12. öld í stað miðvikudags. „Öskudagur á átján bræður” segir alkunn veðurspá. Hinsvegar eru menn ekki á eitt sáttir um túlkun þessara orða. Sumir halda því fram, að 18 næstu dagar eigi að líkjast honum að veðurfari, aðrir að það séu einhverjir 18 dagar á föstunni og enn aðrir, að það séu 18 næstu miðvikudagar.

Kattarslagur:

Einkunn

Landvernd stofnar gönguhóp

Landvernd hefur stofnað til gönguhóps í því augnarmiði að styrkja grasrótarstarf samtakanna. Gönguhópurinn er hugsaður sem óformlegur hópur fólks sem deilir því áhugamáli að ganga sér til ánægju og yndisauka. Allir eru velkomnir í göngur, félagsmenn sem og aðrir. Ekki er boðið upp á skipulagða leiðsögn í þessum göngum, en allir hvattir til að deila fróðleik sem þeir/þær búa yfir um viðkomandi svæði.

Fyrsta gangan verður í Viðey núna á laugardaginn, 25. febrúar. Hist er við Viðeyjarferjuna kl. 13:00 (brottför 13:15) og farið verður tilbaka kl. 16:30 (einnig möguleiki á brottför 15:30 fyrir þá sem eru að flýta sér). Gengið verður um eyjuna og hægt að kaupa sér kaffi og með því í Viðeyjarstofu. Það kostar 1.000,- í ferjuna og 500 fyrir börn. Félagsmenn eru hvattir til að mæta.

Áætlun vetrarins og fram á vor er að finna hér að neðan. Nánari upplýsingar um hverja ferð verða á facebooksíðu Landverndar og heimasíðu samtakanna landvernd.is þegar nær dregur ferðum.

Þrír sjálfboðaliðar hafa tekið að sér skipulagningu gönguhóps Landverndar. Það eru Auður Alfífa Ketilsdóttir (alfifa@gmail.com), Hafdís Hanna Ægisdóttir (hafdishanna@gmail.com) og Jóna Guðný Eyjólfsdóttir (jona.g.eyjolfsdottir@reykjavik.is). Ef spurningar vakna má hafa samband við þær.

Göngur vetrarins (innan sviga er skammstöfun sjálfboðaliða sem sjá um skipulagningu gangnanna):

25. feb, kl. 13:15: Viðey (AAK). Hittast við Viðeyjarferju kl. 13.
10. mar, kl. 13: Helgafell (JGE). Hittast á bílaplani við uppgöngu kl. 13.
26. apr: Fella- og Hólahverfi í Reykjavík (GIG). Nánar síðar.
16. maí: Reykjanesskaginn (HHÆ). Nánar síðar.
30. maí: Grensdalur/Reykjadalur (JGE). Nánar síðar.

Meginmarkmiðið með Gönguhópi Landverndar er að skapa skemmtilegan vettvang fyrir fólk sem gjarnan vill fara með öðrum í gönguferðir og þiggja og veita fróðleik eftir föngum. Gönguferðirnar eru ekki skipulagðar sem ítarlegar fræðslugöngur með leiðsögumanni, heldur er hugmyndin fyrst og fremst að koma sér í skóna og út fyrir hússins dyr í góðum félagsskap. Allir sem ætla sér að mæta í göngu eru hvattir til að deila með öðrum vitneskju sem þau hafa um þau svæði sem gengið er á.

Göngurnar eru öllum að kostnaðarlausu, nema fólk þarf sjálft að koma sér á þann stað sem gengið er á. Venjulega verður sameinast í bíla ef för er heitið langt. Fólk er hvatt til að nýta sér almenningssamgöngur þar sem því verður við komið til að draga úr umhverfisáhrifum ferðanna. Allir ganga upp á sína eigin ábyrgð.

Einkunn

Baráttusamtök umhverfisins

Á Græna kortinu er hægt að fá upplýsingar um baráttusamtök umhverfisins.

Skilgreiningin sem við flokkum eftir er eftirfarandi:
Aðgerðasinnuð félög eða samtök sem vinna að verndun umhverfisins og bættu sambýli mannsins við náttúruna, ekki endilega bara í tæknilegum skilningi heldur líka siðferðislegum.

Sjá nánar um baráttusamtök umhverfisins hér á Græna kortinu undir flokknum „Baráttusamtök umhverfisins".

Grafík: Myndtákn Green Map® System flokksins „Baráttusamtök umhverfisins“.

Einkunn